களிறு, புரவி, தேர் என்பன - காலாட்படைக்கும் உபலக்ஷணம்.
சதுரங்கசேனைகளையுமுடைய பாஞ்சாலதேசத்தரசனது புத்திரி
இத்துன்பங்களைப் படத்தக்கவளல்லள் என்ற இவ்வாக்கியத்தில்
ராஜபுத்திரியாயிருத்தலும் பெருந்துன்பத்தை யனுபவித்தலுமென்ற
தகாதவற்றிற்குச் சேர்க்கையைக் கூறுதலாகிற தகுதியின்மையணி தோன்றும்:
இது, வடமொழியில் விஷமாலங்கார மெனப்படும்.  எல்லா நீதிகளையு
முணர்ந்த தருமபுத்திரன் 'சூதாடுதல் தவறு' என்பதை உணர்ந்திருந்தும் சூதாட
இசைந்தது ஊழ்வினைப்பயனே யென்பது, பின்னிரண்டடியின் கருத்து.  பறை
வன்களிறு என்பதற்கு - பறைகளை (முதுகிலேற்றப்பட்ட) வலிய யானைகள்
என்று கூறுவாரு முளர்.  இவையோ, ஓகாரம்-இரக்கம்.  குறை - மதிக்குறை,
அறிவுகேடு.  தருமனுக்கு என்ன குறை வந்தது என இயையும்.          (378)

226.-திரௌபதி ராஜசபையைச்சேர்தல்.

     (இ -ள்.) நெடு மா நகரில் - மிகப்பெரிய அத்தினாபுரியிலுள்ள, சனம்
அனைத்தும் - மனிதர்களெல்லாரும், கண்டு - (திரௌபதியின் நிலைமையைப்)
பார்த்து, நேயம் பெற இவை கூற - (அவளிடத்து) அன்புமிகுவதனால்
இவ்வாறான வார்த்தைகளைச் சொல்ல, தலைநாள் அளித்த தழல்போல்வாள் -
முற்காலத்தில் (தன்னைப்) பெற்ற யாகாக்கினியைப் போல்பவளாகிய
திரௌபதி,-மா மலர் கண் கொடு புனல் சோர - பெரிய தாமரை  மலர்போன்ற
(தனது) கண்களிலே பொருந்தி நீர் பெருகவும், குலைந்தேகிடந்தகுழல் சோர -
(துச்சாதனன் பிடித்திழுக்கையில்) அவிழ்ந்துவிட்ட கூந்தல் விழுந்து புரளவும்,
தடுமாறு உள்ளம் தனி சோர - கலக்கங் கொண்ட மனம் தனியே
[துணையின்றிச்] சோர்வடையவும், மா மரபிற்கு வடு உற தேடும் மன் பேர்
அவையின் முன் - (தனது) பெரிய வமிசத்துக்குப் பழிமொழியை மிகுதியாக
உண்டாக்குகின்ற துரியோதனராசனது பெரிய சபைக்கு முன்னாக, புக்காள் -
போய்ச் சேர்ந்தாள்; (எ - று.)

    மகாபதிவிரதையாகிய திரௌபதியைத் தீண்டக்கூடாத காலத்தில்
அநியாயமாய்ப் பலர் முன்னிலையில் மானபங்கமுண்டாகுமாறு சபைக்குப்
பிடித்திழுத்துக் கொண்டு வரும்படி கட்டளையிட்டன னாதலால், துரியோதனனை,
'வடு மாமரபிற்கு உறத்தேடும் மன்' என்றார்; மகாபாதகனைப் பெறுவது
குலத்திற்கே வசைக்கிடனா மென்க.  வடு - புண்பட்டதனாலான தழும்பு: இங்கு
நெடுநாள் நிற்கும் பழிக்கு இலக்கணை. 'இவை' என்றது - கீழ் ஐந்து கவிகளிற்
கூறியவற்றைக் குறிக்கும்.  கொடும்புன லெனப் பண்புத்தொகையாக இயைத்து,
(நூற்றுவருடைய குடியைக் கெடுத்தற்குக் காரணமாகுமாறு) கொடிய துயர்க்கண்ணீர்