பரந்து பட்ட விசயநகரப் பேரரசு பல இராஜ்யங்களையும்,
மண்டலங்களையும் கொண்டதாகத் திகழ்ந்தது.

     1. பெனு கொண்டா,
     2. உதயகிரி,
     3. சந்திர கிரி,
     4. படை வீடு,
     5. திருவாடி,
     6. முலுவாயி,
     7. சர்தலிக ஆயிரம்,
     8. ஆரகம்,
     9. துளுநாடு

என்பன போன்ற இராஜ்யங்கள் விசயநகரப் பேரரசின்
கட்டுப்பாட்டிற்குள் திகழ்ந்தன.

    தமிழகத்தைச் சார்ந்த தொண்டீர மண்டலம் (தொண்டை
மண்டலம்) சோழ மண்டலம், பாண்டி மண்டலம் போன்ற
மண்டலங்களும், படை வீடு ராஜ்யம், திருவாடி, கொங்குதேசம்
போன்ற நாட்டுப் பகுதிகளும் விசயநகரப் பேரரசின் கீழ்த்
திகழ்ந்தன.

    பேரரசனை மக்கள் கடவுளின் அம்சமாகவே மதித்தனர்.
பேரரசர்களும் தெய்வீகக் கோட்பாடுகளைப் பின்பற்றி நாட்டை
ஆட்சி செய்தனர். அளவிடற்கரிய அதிகாரங்களை அரசன்
பெற்றிருந்தாலும் கொடுங்கோலனாக இல்லாத நிலையே இருந்தது.
வேதங்கள், தர்ம சாத்திரங்கள், நீதி நூல்கள், அரச தந்திரங்கள்
முதலியவற்றின் அடிப்படையில்     அமைந்த நடைமுறைச்
சட்டங்களையே செயல்படுத்தினர். அரசன் பெரும்பாலும் சமய
சமூக நடைமுறைளில் தலையிடுவதில்லை. சமுதாயப் பழக்க
வழக்கங்களை மதித்துப் போற்றினர்.

    ஓர் அரசனின் மூத்த மகனே அடுத்து அரசனாவதற்குத் தகுதி
உடையவன் என்ற கட்டுப்பாடு இருந்தது. சில நேரங்களில்
தகுதியுடைய இளைய குமாரர்களுக்கும் வாய்ப்பு அளிக்கப்பட்டது.

    விசயநகர மன்னர்கள் காலத்தில் அமைச்சரவையோடு
அரசரவையும் இருந்தது. பிரதானியையும், பேரரசரின் நெருங்கிய
உறவினர்களையும் கொண்ட இத்தகைய அரசரவைகள் தற்காலத்தில்
மேலவைக்கு ஒப்பானவையாகும். இவ்வவையின் கூட்டங்களில்
அமைச்சர்கள், துறைத் தலைவர்கள், அமர நாயன்காரர்கள்,
இளவரசர்கள், தளவாய்கள், வணிகக் குழுவினர் ஆகியோரும்
கலந்து கொள்வர். சில நேரங்களில் அயல்நாட்டுத் தூதர்களும்
பங்கேற்றனர்.

    நிலவரி வருவாய்த்துறை ‘அத்வனம்’ எனப்பட்டது. இதற்கெனத்
தனி அமைச்சரும், அவருக்கு உதவியாக அலுவலர்களும்
இருந்தனர். ஊர்களில் வரித்தண்டல் செய்யும் அலுவலர் தானிகர்
ஆவார். முறையான பதிவேடுகள் மூலம் பதிவு செய்து வரிவசூல்
முறையைக் கையாண்டனர். நன்செய், புன்செய், தரம், நீர்பாய்ச்சல்,
பயிர் விளைச்சல், விளைபொருள்கள் முதலியவற்றிற்கேற்ப
வரித்தண்டல் செய்தனர். புன்செய் நிலத்தில் விளையும்
தானியங்கள், கிழங்கு வகைகள் ஆகியவற்றைத் தனித்தனியே
மதிப்பிட்டனர். மானாவாரிப் பயிருக்குத் தனியாகவும், ஆற்றுநீர்
அல்லது ஓடை நீர்ப் பாசன நிலங்களுக்குத் தனியாகவும் வரி
விதித்தனர்.

    விசயநகர ஆட்சியில் தங்கம், வெள்ளி, செம்பு ஆகிய
உலோகங்களாலான காசுகளே புழக்கத்தில் இருந்தன. வராகன்,
பரிதாபு, கால்வராகன் பணம், காதி, ஹாக, கத்யாணம், பகோடா
எனப்படும் பொற்காசுகளும், தார் எனப்படும் வெள்ளிக் காசும்,
பணம், ஜிதால் காசு எனப்படும் செப்புக்காசுகளும் புழக்கத்தில்
இருந்தன. இராமன், அனுமன், கருடன், இலக்குமி நாராயணன்,
வேங்கடேசர், விருபாட்சர், சங்கு, சக்கரம், பன்றி, யானை, எருது
ஆகிய உருவங்கள் பொறிக்கப்பெற்றும் மன்னர்களின் பெயர்கள்
எழுதப்பெற்றதுமான காசுகளை வெளியிட்டனர்.

    விசயநகர மன்னர்களின் ஆட்சியில், தொழில்துறை, நீதித்துறை,
காவல்துறை, படைத்துறை போன்ற பல்வேறு துறைகள் மிகவும்
சிறப்பாகச் செயல்பட்டு வந்தன.

    நெசவு, உலோகத் தொழில்கள், சர்க்கரை காய்ச்சுதல், கள்
இறக்குதல், பனைவெல்லம் தயாரித்தல், அவுரியிலிருந்து சாயம்
இறக்குதல், பருத்தி நூல் நூற்றல், பட்டு நெசவு, எண்ணெய்
எடுத்தல், தென்னை நாரிலிருந்து கயிறு திரித்தல், சுரங்கத் தொழில்,
படைக்கருவிகள் செய்தல், மரத்தொழில், உப்புகாய்ச்சுதல் எனப்
பலதரப்பட்ட தொழில்களும் விவசாயமும் சிறப்படைந்திருந்தன.
இத்தொழில்களைக் கண்காணிக்கவும், வரித்தண்டல் செய்யவும்
அதிகாரிகள் இருந்தனர்.

    வழக்குகளைத் தர்ம சாத்திரங்கள் அடிப்படையிலேயே
விசாரித்து நீதி வழங்கினர். தனநாயகர், தண்ட நாயகர் என
அழைக்கப்பட்ட அலுவலர்கள்     நீதிபதிகளாக விளங்கினர்.
தர்மாசனம் எனும் ஊர் வழக்கு மன்றம், ஆயக்காரர் வழக்கு
மன்றம் எனும் பன்னிருவர் விசாரிக்கும் வழக்கு மன்றம்,
சாதிக்குழுக்களுக்கான வழக்கு மன்றம் எனப் பலதரப்பட்ட
நீதிமன்றங்கள்     செயல்பட்டன.     நாட்டுக்கோ, ஊருக்கோ,
அரசனுக்கோ தீங்கு செய்பவர்களைக் கடுமையாகத் தண்டித்தனர்.
திருட்டு வழக்குகளில் ஈடுபட்டோருக்கு, கைகால்களைக் குறைக்கும்
தண்டனை முறை வழக்கத்தில் இருந்தது.

    குற்றங்கள் நடவாதவாறு கண்காணிக்கக் காவல்துறை இருந்தது.
அரசே அமைத்த காவற்பிரிவு, ஊர்மக்கள் ஏற்படுத்திய காவற்பிரிவு,
இவை தவிர தலைநகர்களில் தனிக்காவற்பிரிவு ஆகியவை
இருந்தன. ஊர்க்காவல் தலையாரி என்போர் மூலமாக நிகழ்ந்தது.
நாட்டுக்காவலை, ‘பாடிகாவல்’ என்ற வரிமூலம் நிருவகித்தனர். அரச
காவற்காரர்கள் பலர் பின்னாளில் பாளையக்காரர்களாக மாறினர்.

    அரசர்கள் அமைத்த நிலைப்படை, நாயக்கர்கள், தளவாய்கள்,
பிரதானிகள் போன்றோர் தலைமையின் கீழ் இயங்கின.
அரசர்படையில் திறமையான வீரர்கள் மட்டுமே பணிபுரிய இயலும்.
அமைதிக்காலங்களிலும், போர்க்காலங்களிலும் படை வீரர்கள் தரும
விதிப்படியே செயல்பட்டனர். பேரரசுக்கு உட்பட்ட ஒவ்வோர்
நாட்டிலும் துர்க்கம் எனப்படும் பாதுகாப்புமிக்க கோட்டைகள்
இருந்தன. நீரால் சூழப்பட்ட கோட்டைகளை ஜலதுர்க்கம் என்றும்,
நிலத்தால் சூழப்பட்ட கோட்டையைத் தலதுர்க்கம் என்றும், மலை
மீது அமைந்த கோட்டையை கிரிதுர்க்கம் எனவும், காடுகளால்
சூழப்பட்ட கோட்டையை வனதுர்க்கம் எனவும் அழைத்தனர்.
இத்துர்க்கங்களை படைத் துறையே காத்தது. படைத் துறை ‘கந்த
சாரம்’ என அழைக்கப் பெற்றது. படைத்தலைவர் சேனாபதி,
சர்வசைன்ய அதிகாரி, தளவாய் எனப் பல்வேறு பெயர்களால்
குறிக்கப் பெற்றார். அரண்மனைப் பாதுகாப்பைத் தனிப்படை
நிருவகித்தது.